O metodzie: test cyfr w szumie

Słuchometr wykorzystuje test cyfr w szumie (ang. digits-in-noise test, DIN), jedną z najlepiej przebadanych metod przesiewowego badania słuchu na świecie. To ta sama klasa testu, którą Światowa Organizacja Zdrowia zastosowała w swojej aplikacji hearWHO.

Na czym polega test?

Słyszysz trójki cyfr (na przykład „cztery, osiem, dwa") wypowiadane na tle szumu i wpisujesz to, co usłyszysz. Test jest adaptacyjny: po poprawnej odpowiedzi cyfry stają się cichsze względem szumu, po błędnej głośniejsze. W ten sposób w ciągu około trzech minut wyznaczamy Twój próg rozumienia mowy w szumie, czyli poziom, przy którym rozumiesz około połowy trójek.

Dlatego test jest z założenia trudny: badanie krąży wokół granicy Twojego słyszenia. Wrażenie, że już prawie nic nie rozumiesz, nie oznacza złego wyniku, tylko to, że test właśnie znalazł Twój próg. Najtrudniejszy moment wypada zwykle wtedy, gdy poziom pierwszy raz zjedzie poniżej Twojego progu. Potem test odbija i do końca utrzymuje się tuż przy granicy słyszenia, więc końcówka może wydawać się nieco łatwiejsza.

Dlaczego nie potrzeba słuchawek ani kalibracji?

Klasyczne badanie audiometryczne mierzy bezwzględną głośność najcichszych słyszalnych dźwięków. Do tego potrzebny jest skalibrowany sprzęt i wyciszona kabina. Test cyfr w szumie mierzy co innego: stosunek głośności mowy do szumu. Mowa i szum wychodzą z tego samego głośnika, więc ich wzajemna proporcja nie zależy od tego, jak głośno ustawisz dźwięk ani jakiej klasy masz głośniki. Ta właściwość pozwala rzetelnie badać słuch przez telefon, komputer czy smartfon, i dlatego test sprawdza się bez słuchawek.

Co ważne, trudność z rozumieniem mowy w hałasie (rozmowa w gwarnej restauracji, przy włączonym telewizorze) jest w praktyce najczęściej pierwszym odczuwalnym objawem pogarszającego się słuchu, często wcześniejszym niż niedosłyszenie cichych dźwięków.

Skąd pochodzi ta metoda?

Test cyfr w szumie opracowano na Uniwersytecie Amsterdamskim na początku lat 2000. Uruchomiony w Holandii ogólnokrajowy telefoniczny test słuchu oparty na tej metodzie przebadał setki tysięcy osób, a jej trafność potwierdzono w recenzowanych badaniach naukowych. Od tego czasu narodowe wersje testu powstały w kilkunastu krajach, a w 2019 roku Światowa Organizacja Zdrowia udostępniła opartą na niej aplikację hearWHO. Skuteczność testu jako narzędzia przesiewowego, także w wersjach na smartfony i przez głośniki, została wielokrotnie zweryfikowana w literaturze audiologicznej.

Co mierzy ten test, a czego nie?

• Mierzy: zdolność rozumienia mowy w hałasie, czuły wskaźnik najczęstszych, związanych z wiekiem i hałasem ubytków słuchu.
• Nie mierzy: progów słyszenia na poszczególnych częstotliwościach (to robi audiometria tonalna w gabinecie), rodzaju ani przyczyny niedosłuchu. Nie wykryje też każdego rzadkiego rodzaju problemu ze słuchem.

Dlatego Słuchometr jest testem przesiewowym: jego zadaniem jest wiarygodnie odpowiedzieć na jedno pytanie, mianowicie czy warto zbadać słuch u specjalisty, a nie postawić diagnozę. Diagnozę stawia wyłącznie badanie wykonane przez protetyka słuchu, audiologa lub laryngologa.

Status naszej polskiej wersji

Słuchometr to polska adaptacja metody DIN w wersji pilotażowej. Procedura testu (adaptacyjne trójki cyfr, wyznaczanie progu rozumienia mowy) odwzorowuje opublikowaną metodykę. Nagrania i progi interpretacji wyników są obecnie w trakcie dopracowywania i walidacji, dlatego wynik prezentujemy wyłącznie jako orientacyjny, z trzema kategoriami zamiast pozornie precyzyjnych liczb.

Wybrane źródła naukowe

• Smits C., Kapteyn T.S., Houtgast T., Development and validation of an automatic speech-in-noise screening test by telephone, International Journal of Audiology, 2004.
• Potgieter J.M. i in., Development and validation of a smartphone-based digits-in-noise hearing test in South African English, International Journal of Audiology, 2016.
• Van den Borre E. i in., The digit triplet test: a scoping review, International Journal of Audiology, 2021.
• Światowa Organizacja Zdrowia, aplikacja hearWHO: przesiewowy test słuchu oparty na cyfrach w szumie, 2019.